Wie de tijd neemt om deze editie even aandachtig te lezen, is weer helemaal mee met het grotere plaatje. “Maar het is vrijdagnamiddag!” I know. Als je geen tijd hebt, laat de mail dan even ongelezen, en lees ‘m maandag. Het is echt belangrijke info voor iedereen. Goed weekend alvast!
Betaal je AI straks “à la carte”?
Microsoft, Google en Amazon rapporteerden volgens The Wall Street Journal maar een fractie van het waterverbruik van hun datacenters. Ze tellen het water mee dat rechtstreeks door hun koelsystemen stroomt, maar niet het water dat nodig is om de elektriciteit voor die datacenters op te wekken. Het echte verbruik was twaalf keer groter.
Dat nieuws gaat over meer dan water. Het toont hoe kunstmatig goedkoop en onbeperkt AI vandaag aanvoelt. Voor twintig euro per maand laat je hetzelfde LinkedIn-postje twintig keer herschrijven, zonder het echt te lezen. Je vraagt ChatGPT of worteltaart ook met paprika kan, gewoon uit interesse. Je start een uitgebreide analyse voor iets wat je zelf in drie minuten had kunnen opzoeken. En waarom ook niet? ‘t Is all-you-can-eat, toch?
Maar achter elke prompt staan chips, datacenters, elektriciteit, water, ... Die infrastructuur is duur en niet oneindig schaalbaar. Toch geven AI-bedrijven ons vandaag bijna onbeperkte toegang. Niet omdat de rekenkracht gratis is, maar omdat ze willen dat AI een dagelijkse reflex wordt. Althans, dat is mijn theorie. Eerst maken ze ons hooked. Daarna volgt de rekening.
Mijn voorspelling: zodra de grote AI-labs naar de beurs trekken en hun miljardeninvesteringen moeten omzetten in winst, verdwijnt het all-you-can-eatmodel (die verschuiving is trouwens al begonnen) en ik denk dat we dan allemaal gaan voelen hoe duur ons AI-gebruik écht is.
Ieder voor zijn eigen (en God voor ons allen)
Beijing overweegt om de toegang tot hun beste AI-modellen in het buitenland te gaan beperken. Dat is eigenlijk een UNO-reverse card, want de VS legde eerder al restricties op aan de Amerikaanse AI-export. Nu overweegt China hetzelfde te doen. Actie, reactie.
We zitten volop in een AI-race. En net als bij de Space Race en de kernwapenwedloop, blokkeren grootmachten elkaar de toegang tot hun eigen technologische ecosysteem en wordt er stevig doorontwikkeld vanuit de angst om maar niet de laatste te zijn. Bij de AI-race draait het om economische macht, nationale veiligheid en geopolitieke invloed. De snelheid waarmee de race escaleert, brengt risico's mee. Minder samenwerking, minder controle, meer druk om te winnen in plaats van veilig te bouwen.
Europa kijkt niet alleen toe. De Europese Commissie selecteerde vorige maand het EUROPA-consortium om een eigen open source AI-model te bouwen. Meer dan 400 miljard parameters, alle 24 EU-talen, draaiend op Europese supercomputers. Het signaal is duidelijk: Europa wil niet afhankelijk zijn van Washington of Beijing.
Mijn voorspelling: hoe belangrijker AI wordt voor economie en nationale veiligheid, hoe meer landen hun technologie zullen afschermen. De wereld zal zich steeds sterker opdelen in technologische machtsblokken.
Wat ik hoop: de wereld ziet in dat deze technologie enorme verantwoordelijkheden met zich meebrengt en beslist om ze samen verder te ontwikkelen.
Heeft AI een soort bewustzijn?
Onderzoekers van Anthropic vonden in Claude een soort interne werkruimte. Ze noemen die de J-space: een plek waar informatie samenkomt voordat het model antwoordt. Het opvallende: niemand programmeerde die ruimte expliciet. Ze ontstond vanzelf tijdens de training.
Met een techniek genaamd J-lens konden onderzoekers die interne verwerking beïnvloeden. Toen ze in Claude het concept spin vervingen door mier, veranderde het antwoord op de vraag hoeveel poten het beestje telt automatisch van acht poten naar zes.
Nog opvallender: toen ze de J-space uitschakelden, kon Claude nog steeds gewoon praten. Maar complexe redeneringen met meerdere stappen liepen helemaal mis.
Dat lijkt op de Global Workspace Theory uit de neurowetenschappen: het idee dat informatie op een soort centraal podium terechtkomt, zodat verschillende delen van het brein ermee kunnen werken.
Betekent dit dat Claude bewust is? Neen (gelukkig). Want het bewijst niet dat Claude iets voelt, ervaart of echt een ‘innerlijk leven’ heeft.
Maar het toont wel dat er in een AI een functioneel mechanisme kan ontstaan dat lijkt op een onderdeel van bewust denken: informatie samenbrengen, manipuleren en gebruiken om te redeneren.
De uitspraak 'AI voorspelt gewoon het volgende woord' dekt steeds minder de lading. Er lijkt binnenin veel meer te gebeuren.
Mijn voorspelling? We gaan de komende jaren nog veel meer interne mechanismen ontdekken die niemand ooit expliciet geprogrammeerd heeft. Dat gebeurt omdat AI tijdens het trainen zelf efficiënte manieren ontwikkelt om problemen op te lossen, een fenomeen dat we emergent gedrag noemen. Of AI ooit écht bewust wordt, weet niemand, vooral omdat we zelf nog niet begrijpen wat bewustzijn precies is. Maar ik denk wel dat de grens tussen een "slimme machine" en iets dat steeds menselijker redeneert veel sneller zal vervagen dan de meeste mensen vandaag verwachten.
Wil je AI in je bedrijf en je marketing integreren, maar weet je niet hoe? Stuur me een mailtje op [email protected]. Dan spreken we erover en eten we samen een stukje vlaai.
Tot volgende week!
Nog interessante nieuwsitems van afgelopen week
1. ChatGPT kan nu luisteren en praten tegelijk
OpenAI verving hun Voice Mode door GPT-Live. Het grote verschil: het model luistert en spreekt tegelijk, zoals een echt gesprek. Je kunt het onderbreken, bijsturen, en het voelt voor het eerst natuurlijk aan. Als het iets moet opzoeken of berekenen, schakelt het op de achtergrond naar GPT-5.5 en komt het met een antwoord terug in het gesprek. Beschikbaar voor alle gebruikers, ook gratis (via de mini versie). TechCrunch
2. ChatGPT Work: je AI gaat uren voor je werken
OpenAI lanceerde ook ChatGPT Work. Je koppelt je Google Drive, Teams of Salesforce, geeft een opdracht, en ChatGPT gaat urenlang zelfstandig aan de slag. Onderzoek, rapporten, data analyse. Codex (hun programmeertool) zit nu ook rechtstreeks in de desktop app. De chatbot wordt een werkstation. En OpenAI is niet de enige: Claude heeft Cowork, Google bouwt aan Mariner, Microsoft duwt Copilot dieper in Office. De richting is duidelijk. OpenAI
3. Lenovo lanceert AI-telefoon van €40 voor scholieren
Lenovo bracht in China een AI Student Phone uit voor 299 yuan (zo'n €40). Een scherm kleiner dan een bankkaart, geen social media, geen doomscrolling. Wel een AI-knop waarmee leerlingen via spraak hulp kunnen vragen bij huiswerk, ingebouwde woordenschat en wiskundeformules. Ouders stellen limieten in via een app: gpstracking, contactblokkering en betaallimieten via QR. Een slimme middenweg tussen "geen telefoon" en "volledige smartphone". YankoDesign
Over de auteur
Hallo, ik ben Wouter, zaakvoerder van marketingbureau Yungo en strategisch partner bij automationbureau BTTMLINE. Elke dag dompel ik me onder in de wereld van artificiële intelligentie. Met een diploma “Artificial Intelligence Programme” aan de online Universiteit van Oxford op zak, besteed ik dagelijks uren aan onderzoek en experimenten met AI. Benieuwd wat ik voor jou kan betekenen? Stuur me gerust een mailtje!
