Mens versus machine

👉 Welkom aan onze 246 nieuwe lezers! Hier lees je elke week een verse column. Alleen goesting in AI-nieuws? Scroll dan naar beneden.

Niet iedereen staat te springen

Wie mij al langer volgt, weet dat ik graag met AI experimenteer. Ik begrijp natuurlijk ook dat niet iedereen enthousiast wordt van alweer de volgende vernieuwing die belooft “een volledige job te vervangen”. Zeker niet als dat toevallig jouw job is.

Internationaal organiseren groepen zoals PauseAI, Pull the Plug en Humans First protesten tegen de ontwikkeling en inzet van AI. Volgens The Guardian worden sommige acties ook directer. En neen, het zijn niet allemaal wietsmorende hippies. Ook ouders, studenten en zelfs mensen uit de technologiesector zelf.

Hun zorgen zijn trouwens niet allemaal dezelfde. De ene vreest voor zijn of haar job, de andere voor misbruik en nog een ander voor de impact op het milieu.

Waar ik sowieso achter sta, is dat we ons collectief moeten afvragen: wat willen we menselijk houden, ook als een machine het zou kunnen? Want kunnen en willen zijn twee verschillende dingen. Ik kan een chatbot vragen om mij een compliment te geven. Toch doet het iets anders als iemand die ik graag zie zegt dat ik goed bezig ben. Zeker als ik het niet eerst zelf heb moeten vragen.

“Human Only” versus “AI and proud”

Ook in de muziekwereld groeit die discussie. In Chicago kwamen muzikanten samen met “Human Music Only” op hun T-shirts. Ze vragen bescherming tegen het nabootsen van hun werk en stem, en duidelijkere regels voor AI-muziek.

Tegelijkertijd zijn er ook makers die AI net enthousiast omarmen. Op een bijeenkomst in Los Angeles lieten filmmakers zien wat ze met AI gemaakt hadden. Sommige aanwezigen vonden het fijn om er eens over te kunnen praten zonder zich te moeten verdedigen. Online krijgen ze namelijk vooral kritiek op het feit dat ze AI gebruiken, en minder op het resultaat.

De ene maker is dus trots dat hij iets met AI heeft gemaakt, de andere is trots dat er géén AI aan te pas kwam. Beiden hebben (hopelijk) de intentie om iets interessants of leuks te creëren voor anderen.

Zelf vind ik niet dat iets automatisch slecht wordt omdat er AI bij betrokken is. Het nummer van onze huisband KritiKidz werd bijvoorbeeld gemaakt met Suno. Ik vond het dan wel belangrijk om duidelijk te zeggen dat ik het idee bedacht had, de tekst zelf geschreven had en de creative direction voor mijn rekening nam. En zo was (en ben) ik toch trots op mijn creatie.

Een tip: wees eerlijk over hoe iets gemaakt is. Laat je publiek daarna zelf beslissen wat ze ervan vinden.

Meer AI maar ook meer mens

Ook bij studiekeuzes zien we verschuivingen. The Washington Post schrijft dat mensen bewust meer richting onderwijs, zorg of technische beroepen kijken, omdat ze daar meer toekomst zien voor menselijke interactie en fysiek werk.

Dat maakt die beroepen niet automatisch onaantastbaar. Een leraar of verpleegkundige zal ook met AI werken. Maar hun waarde zit voor een groot deel in wat er gebeurt tussen mensen, in een concrete situatie. Een leerling die afhaakt opmerken. Een patiënt geruststellen. Aanvoelen wanneer je beter nog eens doorvraagt. Een knuffel geven en er voor iemand zijn.

Ik denk dus niet dat we AI plots massaal gaan afzweren. Er is ook een enorme upside. Wel hoop ik dat we wat bewuster kiezen waar we het voor gebruiken. Niet elke besparing is een verbetering. En niet elk menselijk contact is een inefficiëntie die weggewerkt moet worden.

Ik heb het nog gezegd: ik geloof echt dat “Human Made” een verkoopargument wordt (of zelfs al aan het worden is). Er bestaan al initiatieven zoals This Is Human Made, een label dat je gratis op je werk kunt zetten. Maar ook daar is er nuance: AI gebruiken mag gewoon. Het label zegt vooral dat er een maker achter zit die trots is op het resultaat.

En dat maakt de vraag net interessanter: welk deel is mensenwerk, en waarom is dat belangrijk? Het idee, de tekst, de uitvoering? “Door een mens gemaakt” betekent natuurlijk niet automatisch “goed gemaakt”. Dus waar willen we voor optimaliseren? Voor kwaliteit en efficiëntie? Of voor authenticiteit en menselijkheid? Mijn mening: voor beide. Maar het blijven moeilijke vragen.

Wat betekent dit voor jou?

Je hoeft niet met AI te werken om ermee te maken te krijgen. Je ziet het in de filmpjes die je bekijkt, de berichten die je leest en de chatbot die je vraag probeert te beantwoorden. Waar vind jij dat handig? En wanneer heb je liever een mens tegenover je?

Een factuur terugvinden mag van mij gerust automatisch. Maar als er iets grondig misloopt, spreek ik liever iemand die luistert en mee naar een oplossing zoekt. Soms wil je gewoon even je verhaal kunnen doen tegen iemand die ook kan voelen.

Ook als je zelf iets maakt, geldt die vraag. Een verjaardagswens, een dankberichtje aan een klant, een vakantiefoto, … AI kan helpen. Maar dat ene gedeelde moment of die flauwe mop die alleen jullie begrijpen, moet nog altijd ergens vandaan komen. Een perfect geschreven kaartje is leuk. Een kaartje waarin je iemand herkent, doet toch iets anders.

Ik ben benieuwd naar jouw mening

Stel: je hoort een liedje dat je meteen nog eens wil opzetten. Goed ritme, mooie tekst, coole instrumenten. Later ontdek je dat de muziek volledig met AI gemaakt is, zowel tekst als productie.

Klinkt het liedje voor jou dan ineens anders? Geniet je er minder van? Of denk je: als ik het goed vind, vind ik het goed?

Geef jouw mening via onderstaande poll. Ik deel volgende week de resultaten!

Vorige week vroeg ik aan jullie welke taak jullie graag aan een AI-collega zouden uitbesteden.

Daarop kwamen maar 2 antwoorden (😭).

• De productiviteitscijfers van mijn team die nu in mijn software te vinden zijn automatisch in een spreadsheet laten invullen.

• De facturen in het oog houden die betaald moeten worden.

Ik stel ieders mening erg op prijs en deze nieuwsbrief hoeft absoluut geen eenrichtingsverkeer te zijn. Zullen we samen allemaal meedoen vanaf vandaag?

Bedankt voor jullie aandacht en tot volgende week weer met meer weer. Euh, meer vlaai bedoel ik.

Tot vlaais,

Wouter